ฉันทราคะ (chandarāga)

ความพอใจและความกำหนัด (ฉันทะ + ราคะ) ในอารมณ์ — สิ่งที่ผูกใจไว้กับขันธ์/อายตนะ

  • ใกล้เคียงตัณหา — สิ่งที่ต้องละ เพื่อหลุดพ้น (“จงละฉันทราคะในรูป…วิญญาณ”)
  • การละฉันทราคะในขันธ์ 5 = วางภาระ (ดูภารวรรค) → คลายกำหนัด (วิราคะ) → หลุดพ้น
  • เป็นเหตุให้สัตว์ “ถูกนับ” ด้วยขันธ์ที่อนุสัยตั้งอยู่ (ดูนตุมหากวรรค)