ชรา

ความแก่ / ความเสื่อมถอยของร่างกายตามกาลเวลา; ครึ่งแรกของjaramarana (ชรามรณะ)

• ในpaticcasamuppada (ปฏิจจสมุปบาท): ชาติ → ชรามรณะ (องค์สุดท้าย) — ชราเกิดเพราะมีชาติ
• ชราเป็นเทวทูต (devaduta-4 (เทวทูต 4)ข้อแรก): เห็นคนแก่แล้วควรสังเวช สลดใจ ไม่ประมาท
• ในมฆเทวสูตร: พระเจ้ามฆเทวะ(โพธิสัตว์)เห็นผมหงอก (สัญลักษณ์ชรา) → ออกบวชสืบkappa (กัป)กาล
• ชราปรากฏพร้อมmaccu (มฤตยู)เสมอ: “ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกขะ โทมนัส อุปายาส” รวมเป็น “ทุกขกองนี้ทั้งสิ้น”
• jara (ชรา)แม้จะหนีไม่พ้น แต่รู้จักชราแล้วไม่ประมาทคือทางออก