ปรินิพพาน (Parinibbāna) คือการดับรอบ การดับสนิทแห่งกิเลสและขันธ์ — โดยทั่วไปหมายถึงการเสด็จดับขันธ์ (สิ้นชีวิต) ของพระอรหันต์ผู้สิ้นกิเลสแล้ว เข้าสู่นิพพานโดยไม่เหลือเชื้อ.
- สอุปาทิเสสนิพพาน — ดับกิเลสแล้วแต่ยังมีขันธ์ (เป็นอยู่) = ตรัสรู้/บรรลุอรหัต
- อนุปาทิเสสนิพพาน — ดับขันธ์ด้วยเมื่อสิ้นชีวิต = ปรินิพพาน (ไม่เกิดอีก)
- การปรินิพพานของพระพุทธเจ้าที่เมืองกุสินารา บันทึกในมหาปรินิพพานสูตร — ปัจฉิมวาจา “สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมเป็นธรรมดา จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม”
- โยงนิพพาน, ไตรลักษณ์