อุปาทานขันธ์ 5 (pañcupādānakkhandhā)

ขันธ์ 5 (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ส่วนที่ยังมีอาสวะและเป็นที่ตั้งแห่งอุปาทาน — คือขันธ์ที่ถูกยึดมั่น

• ต่างจากขันธ์ 5 เฉยๆ: อุปาทานขันธ์ = ขันธ์ที่ “สาสวะ อุปาทานิยะ” (มีอาสวะ เป็นปัจจัยแก่อุปาทาน) — ดูปัญจขันธสูตร
• เป็นนิยามของ ทุกข์ ในอริยสัจ: “สงฺขิตฺเตน ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา ทุกฺขา” (โดยย่ออุปาทานขันธ์ 5 เป็นทุกข์)
• ขันธ์ของพระอรหันต์เป็นเพียง “ขันธ์” ไม่เป็นอุปาทานขันธ์อีก (สิ้นอาสวะ-อุปาทาน)
• โยงอริยสัจ 4, สักกายทิฏฐิ