เมตตา (Mettā) — ความปรารถนาให้ผู้อื่นเป็นสุข
ข้อแรกของพรหมวิหาร 4 (เมตตา-กรุณา-มุทิตา-อุเบกขา) = ความรักความปรารถนาดีที่ไม่มีประมาณ ไม่เจาะจง ไม่หวังผลตอบแทน (ต่างจากราคะ/เสน่หา)
ลักษณะการปฏิบัติ
- แผ่ไปทุกทิศ “ไม่มีเวร ไม่มีความเบียดเบียน” — เรียก อัปปมาณาเจโตวิมุตติ (เจโตวิมุตติไม่มีประมาณ) ในมหาเวทัลลสูตร
- แสดงออกทาง กายกรรม-วจีกรรม-มโนกรรมประกอบด้วยเมตตา ทั้งต่อหน้าและลับหลัง
ที่ปรากฏเด่น
- จูฬโคสิงคสาลสูตร: พระเถระ 3 รูปอยู่ร่วมกัน “เหมือนน้ำนมกับน้ำ” ด้วยเมตตา 3 ทวาร
- มหาโคปาลสูตร: ภิกษุบูชาพระเถระด้วยเมตตา 3 ทวาร (องค์ที่ 11)
- จูฬอัสสปุรสูตร: เจริญพรหมวิหาร 4 แผ่ไม่มีประมาณ
- กกจูปมสูตร: เมตตาขั้นสุด (แม้ถูกเลื่อยตัดอวัยวะก็ไม่คิดร้าย)
- เป็นเครื่องระงับพยาบาท (นิวรณ์/อกุศลมูล)