อุปาทาน (upādāna)

ความยึดมั่นถือมั่น — องค์หนึ่งในปฏิจจสมุปบาท

• เกิดจากตัณหา เป็นปัจจัย → อุปาทาน → ภพ → ชาติ → ชรามรณะ
• จำแนกเป็น อุปาทาน 4: กามุปาทาน · ทิฏฐุปาทาน · สีลัพพตุปาทาน · อัตตวาทุปาทาน
• ความยึดในขันธ์ = อุปาทานขันธ์ 5 อันเป็นที่ตั้งแห่งทุกข์
• ดับอุปาทานได้เพราะดับตัณหา (เพราะคลายกำหนัด-วิราคะ)