อุโบสถ (Uposatha) ในความหมายทางวินัย คือ วันประชุมสงฆ์เพื่อสวดpatimokkha (ปาฏิโมกข์) ทุกกึ่งเดือน (ขึ้น 15 ค่ำ และ แรม 14/15 ค่ำ) — เป็นสังฆกรรมสำคัญที่สงฆ์ในสีมาเดียวกันต้องร่วมกันทำเพื่อสอบทานความบริสุทธิ์ของศีล. ระเบียบอยู่ใน อุโบสถขันธกะ ของmahavagga (มหาวรรค).
- ภิกษุผู้มีอาบัติพึง แสดงอาบัติ (ปลงอาบัติ) ให้บริสุทธิ์ก่อนฟังปาฏิโมกข์
- สงฆ์ที่แตกกัน (สังฆเภท) ทำอุโบสถร่วมกันไม่ได้ → อุโบสถจึงเป็นเครื่องวัดความสามัคคีของสงฆ์
- ภิกษุณีต้องไปถามวันอุโบสถและรับโอวาทจากภิกษุสงฆ์ทุกกึ่งเดือน (ครุธรรมข้อ 3 ดูgarudhamma-8 (ครุธรรม 8))
- (อีกความหมาย: อุโบสถศีล/ศีล 8 ที่อุบาสกอุบาสิกาสมาทานในวันพระ — คนละบริบทกับอุโบสถสังฆกรรม)