อัพยากตปัญหา 10 (ปัญหาที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงพยากรณ์)

ใน โปฏฐปาทสูตร พระพุทธเจ้า ทรงจัดปัญหา 10 ข้อเป็น “ธรรมที่ไม่เป็นไปเพื่อความสิ้นทุกข์โดยส่วนเดียว” จึง ไม่ทรงพยากรณ์:

1–2. โลกเที่ยง / โลกไม่เที่ยง
3–4. โลกมีที่สุด / โลกไม่มีที่สุด
5–6. ต่างกัน
7–10. ตถาคตหลังตาย: มี / ไม่มี / มีก็มีไม่มีก็มี / มีก็มิใช่ไม่มีก็มิใช่

เหตุที่ไม่ทรงพยากรณ์

เพราะไม่ประกอบด้วยอรรถ-ธรรม ไม่เป็นเบื้องต้นพรหมจรรย์ ไม่เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย ปล่อยวาง ดับ สงบ รู้ยิ่ง ตรัสรู้ นิพพาน

สิ่งที่ทรงแสดงแทน

อริยสัจ 4 (ทุกข์-สมุทัย-นิโรธ-มรรค) = ธรรมที่เป็นไปเพื่อความสิ้นทุกข์โดยส่วนเดียว

เป็นท่าทีเดียวกับการไม่ติดใน ทิฏฐิ 62 และการพักปัญหา ชีวะ-สรีระ

แหล่ง: แหล่ง-โปฏฐปาทสูตร