หิริโอตตัปปะ

ธรรมคู่ที่เรียกว่า “ธรรมคุ้มครองโลก” (โลกบาลธรรม) — รักษาให้มนุษย์ไม่ประพฤติชั่ว

• หิริ = ความละอายต่อบาป (ละอายใจตนเองที่จะทำชั่ว)
• โอตตัปปะ = ความเกรงกลัวต่อบาป (กลัวผลของความชั่ว/กลัวคำติเตียน)
• เป็น อริยทรัพย์ และเป็น สัทธรรม ของสัตบุรุษ
• ตรงข้ามกับ อหิริกะ-อโนตตัปปะ (ไม่ละอายไม่เกรงกลัว) ซึ่งเป็นธรรมฝ่ายดำ

โยงศีล · สัตบุรุษ · กรรม