มหาวิภังค์ (Mahāvibhaṅga; เรียก “ภิกขุวิภังค์” ก็ได้) คือคัมภีร์แรกของvinaya-pitaka (พระวินัยปิฎก) ว่าด้วย สิกขาบทของภิกษุ 227 ข้อ พร้อมเรื่องต้นบัญญัติ (ปรารภใคร ที่ไหน) คำวิเคราะห์ศัพท์ ข้อยกเว้น (อนาบัติ) และกรณีตัวอย่าง (วินีตวัตถุ). อยู่ในเล่ม 1–4 ของคลัง มมร. แต่ละสิกขาบทรวมเป็นpatimokkha (ปาฏิโมกข์)ฝ่ายภิกษุ.
8 หมวดสิกขาบท (227 ข้อ)
- paragika-4 (ปาราชิก 4) — อาบัติหนักสุด ขาดจากภิกษุ
- sanghadisesa-13 (สังฆาทิเสส 13) — ครุกาบัติแก้ได้ด้วยปริวาส/มานัต/อัพภาน
- aniyata-2 (อนิยต 2) — อาบัติไม่แน่นอน ขึ้นกับคำพยาน
- nissaggiya-pacittiya-30 (นิสสัคคิยปาจิตตีย์ 30) — ต้องสละสิ่งของก่อนปลงอาบัติ
- pacittiya-92 (ปาจิตตีย์ 92) — อาบัติเบา แสดงคืนได้
- patidesaniya-4 (ปาฏิเทสนียะ 4) — อาบัติพึงแสดงคืน (เรื่องอาหาร)
- sekhiya-75 (เสขิยะ 75) — เสขิยวัตร มารยาท (ละเมิด = ทุกกฏ)
- adhikaranasamatha-7 (อธิกรณสมถะ 7) — วิธีระงับอธิกรณ์
โยง
- คู่กับbhikkhuni-vibhanga (ภิกขุนีวิภังค์) (สิกขาบทภิกษุณี 311 ข้อ)
- ต้นบัญญัติส่วนใหญ่ปรารภchabbaggi (พระฉัพพัคคีย์)และupananda-sakyaputta (พระอุปนันทศากยบุตร)