สติปัฏฐาน 4 (ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งสติ)

แกนการปฏิบัติจาก มหาสติปัฏฐานสูตร — เป็น “เอกายนมรรค” สู่ความบริสุทธิ์และนิพพาน

ฐาน	พิจารณา	วิธี/บรรพ
กายานุปัสสนา	กายในกาย	[[anapanasati (อานาปานสติ)
เวทนานุปัสสนา	เวทนาในเวทนา	รู้สุข-ทุกข์-อุเบกขา (สามิส/นิรามิส)
จิตตานุปัสสนา	จิตในจิต	รู้จิตมี/ไม่มี ราคะ โทสะ โมหะ หดหู่ ฟุ้งซ่าน ฯลฯ
ธัมมานุปัสสนา	ธรรมในธรรม	[[nivarana-5 (นิวรณ์ 5)

องค์ประกอบร่วม

ทุกฐานทำด้วย อาตาปี (เพียร) – สัมปชาโน (สัมปชัญญะ) – สติมา (มีสติ) และ “นำอภิชฌา-โทมนัสในโลกออกเสีย”