ความคลายกำหนัด / การสำรอกราคะออกจากจิต; ขั้นกลางในสายพ้นทุกข์ระหว่างnibbida (นิพพิทา)และvimutti (วิมุตติ)

  • เกิดขึ้นเมื่อจิตเห็นตามจริง (ยถาภูตญาณ) แล้วเบื่อหน่าย (นิพพิทา) ราคะจึงคลายออก
  • ลำดับ: สัมมาทิฏฐิ → ญาณ → nibbida (นิพพิทา) → วิราคะ → vimutti (วิมุตติ)
  • ต่างจากavijja (อวิชชา)ที่ผูกใจไว้ วิราคะเป็นการปล่อยวาง
  • ในบริบทปฏิจจสมุปบาท: เมื่อตัณหาดับ → อุปาทานดับ → ภพดับ → ทุกข์ดับ ซึ่งคือกระบวนการวิราคะ
  • โยงกับnibbana (นิพพาน): วิราคะสนิทคือนิพพาน (วิราคนิโรธ)