อนิจจัง (ความไม่เที่ยงของสังขาร)
ลักษณะที่ว่า สังขาร (สิ่งปรุงแต่ง) ทั้งปวงไม่เที่ยง เกิดขึ้นแล้วเสื่อมไปดับไปเป็นธรรมดา
เน้นชัดใน มหาสุทัสสนสูตร (สมบัติจักรพรรดิ 84,000 ล้วนดับสิ้น) ด้วยคาถา:
“สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีอันเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา เกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป การเข้าไประงับสังขารเหล่านั้นเป็นความสุข”
(อนิจฺจา วต สงฺขารา … เตสํ วูปสโม สุโข)
เชื่อมโยง
- เป็นเหตุผลของ ปัจฉิมวาจา “สังขารมีความเสื่อม จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม”
- เป็น 1 ใน ไตรลักษณ์ (อนิจจัง / ทุกข์ / อนัตตา) — ฐานของการเบื่อหน่าย คลายกำหนัด หลุดพ้น
- การ “ระงับสังขาร” ที่เป็นสุข = นิพพาน
แหล่ง: แหล่ง-มหาสุทัสสนสูตร